Đã có văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có thay đổi được không?

Trong thực tế, không ít trường hợp người thừa kế đã lập văn bản từ chối nhận di sản nhưng sau đó muốn thay đổi quyết định. Điều này đặt ra câu hỏi: đã có văn bản từ chối nhận di sản thừa kế thì có thể thay đổi được không? Pháp luật hiện hành đã có quy định rõ về vấn đề này.

---

Quyền từ chối nhận di sản thừa kế theo quy định pháp luật

Trước hết, cần hiểu rõ quyền của người thừa kế đối với di sản. Theo Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Đồng thời, họ cũng có quyền từ chối nhận di sản. Quyền này được cụ thể hóa tại Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản. Tuy nhiên, việc từ chối không được nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản với người khác.

Việc từ chối phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Phải được lập thành văn bản
• Phải gửi đến người quản lý di sản và những người thừa kế khác
• Phải thực hiện trước thời điểm phân chia di sản

Ngoài ra, theo Điều 59 Luật Công chứng 2014, văn bản từ chối nhận di sản có thể được công chứng theo yêu cầu. Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc phải công chứng trong mọi trường hợp.

👉 Xem thêm bài viết: Nghi ngờ di chúc là giả cần làm gì để bảo vệ quyền thừa kế?

---

Văn bản từ chối nhận di sản có thay đổi được không?

Từ các quy định trên, có thể xác định giá trị pháp lý của văn bản từ chối. Văn bản từ chối nhận di sản có hiệu lực khi được lập đúng quy định. Đồng thời, văn bản phải được gửi đến các chủ thể liên quan theo luật định. Khi văn bản đã có hiệu lực, pháp luật hiện hành không có quy định cho phép thay đổi lại ý chí. Điều này đồng nghĩa với việc người đã từ chối không thể rút lại quyết định. Nói cách khác, việc từ chối nhận di sản mang tính dứt khoát khi đã hoàn tất thủ tục hợp lệ. Do đó, trước khi lập văn bản từ chối, người thừa kế cần cân nhắc kỹ lưỡng.

---

Phần di sản bị từ chối sẽ được xử lý như thế nào?

Sau khi có người từ chối nhận di sản, phần tài sản đó sẽ được xử lý theo quy định pháp luật. Theo điểm c khoản 2 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, phần di sản liên quan đến người từ chối nhận sẽ được chia theo pháp luật. Việc phân chia sẽ căn cứ vào các hàng thừa kế tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

Cụ thể:

• Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha mẹ, con (bao gồm con nuôi hợp pháp)
• Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông bà, anh chị em ruột, cháu ruột
• Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ, cô, dì, chú, bác, chắt…

Những người cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.

👉 Xem thêm bài viết: Chia thừa kế cho người không có quan hệ huyết thống đúng không?

---

Kết luận

Việc từ chối nhận di sản thừa kế là quyền của người thừa kế, nhưng phải thực hiện đúng điều kiện pháp luật. Khi văn bản từ chối đã có hiệu lực, người từ chối không thể thay đổi lại ý chí của mình. Do đó, trước khi ký văn bản, cần xem xét kỹ quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Trong trường hợp hồ sơ phức tạp hoặc có tranh chấp, nên tham khảo ý kiến luật sư để tránh rủi ro pháp lý về sau.