Đất nhận thừa kế có được xác định lại diện tích đất ở không?

Nhiều trường hợp đất sử dụng từ rất lâu trước đây nhưng khi làm thủ tục thừa kế hoặc cấp Giấy chứng nhận lại phát sinh vướng mắc về diện tích đất ở được công nhận.

Đặc biệt, với các thửa đất hình thành trước ngày 18/12/1980, nhiều người thắc mắc liệu sau khi nhận thừa kế có còn được xác định lại diện tích đất ở theo quy định của Luật Đất đai 2024 hay không.

Đất nhận thừa kế có được xác định lại diện tích đất ở?

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường việc xác định diện tích đất ở còn phụ thuộc vào nguồn gốc đất và hồ sơ địa chính lưu trữ tại địa phương.

Tuy nhiên, người nhận thừa kế vẫn có thể được xem xét xác định lại diện tích đất ở nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.

Cụ thể, điểm a và điểm b khoản 1 Điều 141 Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định diện tích đất ở đối với thửa đất được hình thành trước ngày 18/12/1980.

Theo quy định này, nếu:

• Thửa đất được hình thành trước ngày 18/12/1980;
• Có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137 Luật Đất đai 2024;
• Trên giấy tờ có thể hiện mục đích sử dụng là đất ở, nhà ở hoặc thổ cư;

thì diện tích đất ở vẫn có thể được xác định khi cấp Giấy chứng nhận.

Như vậy, việc nhận thừa kế không làm mất quyền được xem xét xác định diện tích đất ở nếu thửa đất đáp ứng đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Diện tích đất ở được xác định như thế nào?

Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định diện tích đất ở phụ thuộc vào diện tích thửa đất và hạn mức công nhận đất ở tại địa phương.

Trường hợp diện tích đất lớn hơn hạn mức công nhận

Nếu giấy tờ đã ghi rõ diện tích đất ở thì diện tích được công nhận theo giấy tờ đó.

Trường hợp giấy tờ chưa ghi rõ diện tích đất ở hoặc ghi nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở thì diện tích đất ở được xác định theo hạn mức do địa phương quy định.

Trường hợp diện tích đất nhỏ hơn hạn mức công nhận

Nếu toàn bộ thửa đất nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở thì toàn bộ diện tích có thể được xác định là đất ở.

Trên thực tế, đây là vấn đề nhiều người quan tâm khi thực hiện thủ tục thừa kế đối với đất sử dụng ổn định từ lâu nhưng hồ sơ cũ không thể hiện rõ diện tích đất ở.

Sau khi nhận thừa kế có bắt buộc phải có Giấy chứng nhận không?

Theo khoản 4 Điều 45 Luật Đất đai 2024, người nhận thừa kế quyền sử dụng đất được thực hiện quyền nếu:

• Đã có Giấy chứng nhận;
• Hoặc đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận theo quy định pháp luật.

Điều này có nghĩa, trong một số trường hợp, dù đất chưa được cấp Giấy chứng nhận nhưng nếu đủ điều kiện theo quy định thì người nhận thừa kế vẫn có thể thực hiện thủ tục liên quan đến quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, hồ sơ thực tế thường cần được rà soát kỹ về nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng và giấy tờ liên quan trước khi thực hiện thủ tục.

Trường hợp Giấy chứng nhận bị thu hồi hoặc hủy thì xử lý thế nào?

Một số trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp trước đây bị thu hồi hoặc bị Tòa án tuyên hủy do cấp sai thông tin hoặc có tranh chấp.

Khi đó, việc xác định lại diện tích đất ở và phân chia thừa kế sẽ không tự động được giải quyết theo giấy cũ mà phải xem xét lại hồ sơ pháp lý của thửa đất.

Theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường, việc phân chia di sản thừa kế sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.

Trong khi đó, việc xác định điều kiện cấp Giấy chứng nhận và công nhận diện tích đất ở sẽ áp dụng theo quy định của Luật Đất đai hiện hành.

Do đó, mỗi trường hợp cụ thể có thể có cách xử lý khác nhau tùy hồ sơ địa chính và nguồn gốc sử dụng đất thực tế.

Người nhận thừa kế cần lưu ý gì?

Đối với các thửa đất sử dụng từ lâu trước năm 1980, người nhận thừa kế nên kiểm tra kỹ:

• Thời điểm hình thành thửa đất;
• Giấy tờ về quyền sử dụng đất;
• Thông tin thể hiện mục đích sử dụng đất;
• Hồ sơ địa chính đang lưu trữ tại địa phương;
• Tình trạng tranh chấp hoặc thay đổi hiện trạng đất.

Trong thực tế, nhiều trường hợp đất sử dụng ổn định lâu năm nhưng giấy tờ cũ không đầy đủ hoặc thông tin không thống nhất nên việc xác định diện tích đất ở có thể phát sinh vướng mắc.

Đặc biệt, nếu vụ việc liên quan đến thừa kế, hủy Giấy chứng nhận hoặc tranh chấp giữa các đồng thừa kế thì người sử dụng đất nên rà soát hồ sơ pháp lý kỹ trước khi thực hiện thủ tục.

Kết luận

Người nhận thừa kế quyền sử dụng đất vẫn có thể được xem xét xác định lại diện tích đất ở nếu thửa đất đáp ứng điều kiện theo Điều 141 Luật Đất đai 2024.

Tuy nhiên, việc công nhận diện tích đất ở trên thực tế còn phụ thuộc vào nguồn gốc đất, giấy tờ pháp lý và hồ sơ địa chính tại địa phương.

Đối với các trường hợp đất sử dụng lâu năm, có thay đổi hồ sơ hoặc phát sinh tranh chấp thừa kế thì nên kiểm tra kỹ hồ sơ trước khi thực hiện thủ tục để hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình giải quyết.

👉 Bạn có thể tham khảo thêm bài viết: Khi mua nhà đất cần kiểm tra những gì để tránh rủi ro?