ảnh minh họa AI_ Con không có tên trong di chúc thì có quyền yêu cầu chia thừa kế không?

Con không có tên trong di chúc thì có quyền yêu cầu chia thừa kế không?

Một người lập di chúc để lại toàn bộ tài sản cho một hoặc một số người nhưng không đề cập đến những thành viên khác trong gia đình. Trong trường hợp này, người không có tên trong di chúc có còn được hưởng di sản hay có quyền yêu cầu chia thừa kế hay không? Câu trả lời phụ thuộc vào mối quan hệ với người để lại di sản và từng trường hợp cụ thể.

Người lập di chúc có quyền quyết định ai được hưởng tài sản

Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế, truất quyền hưởng di sản của người thừa kế và phân định phần di sản cho từng người thừa kế.

Tuy nhiên, theo tinh thần nhân văn của pháp luật, phù hợp với phong tục, tập quán, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, pháp luật dân sự đã có quy định để hạn chế quyền tự định đoạt này.

Những ai vẫn được hưởng di sản dù không có tên trong di chúc?

Theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc được quy định như sau:

Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng; con thành niên mà không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó.

Quy định này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo Điều 620 hoặc người không có quyền hưởng di sản theo khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.

Như vậy, không phải mọi thành viên trong gia đình không có tên trong di chúc đều được yêu cầu hưởng một phần di sản. Điều 644 chỉ bảo vệ những chủ thể thuộc các trường hợp luật định.

Không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết

Trong thực tế, các bên nên ưu tiên trao đổi và thỏa thuận việc phân chia di sản trên cơ sở quyền của từng người.

Trường hợp không thể thỏa thuận, người cho rằng quyền hưởng di sản của mình bị ảnh hưởng có thể khởi kiện tranh chấp về thừa kế tài sản tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tùy từng vụ việc, tài liệu cần chuẩn bị có thể bao gồm di chúc; giấy chứng tử; giấy tờ chứng minh quan hệ với người để lại di sản; giấy tờ về nhà đất, tài sản là di sản; tài liệu về những người thừa kế và các chứng cứ khác liên quan.

Kết luận

Không có tên trong di chúc không đồng nghĩa trong mọi trường hợp sẽ mất quyền hưởng di sản.

Nếu người không được cho hưởng di sản là cha, mẹ, vợ, chồng, con chưa thành niên hoặc con thành niên mà không có khả năng lao động, họ có thể thuộc trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015.

Ngược lại, nếu không thuộc những trường hợp này thì việc có quan hệ gia đình với người chết không phải là căn cứ để đương nhiên yêu cầu được hưởng phần di sản bất chấp nội dung của di chúc.

Căn cứ pháp lý: Điều 21, Điều 620, Điều 621, Điều 626, Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015; Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các văn bản có liên quan.

👉 Xem thêm bài viết: Hiệu lực của di chúc được quy định là bao lâu?