Kiến nghị thực hiện thủ tục đăng ký xây dựng thay cho giấy phép xây dựng

Đề xuất áp dụng thủ tục đăng ký xây dựng thay cho giấy phép xây dựng đang thu hút sự quan tâm lớn. Đây là giải pháp nhằm cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Nội dung này do Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM kiến nghị. Đề xuất được xem là bước cụ thể hóa chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

---

Đề xuất thay thế giấy phép bằng thủ tục đăng ký xây dựng

Chủ trương cải cách thủ tục xây dựng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Trong đó, việc thay thế giấy phép bằng đăng ký xây dựng là nội dung trọng tâm.

Nội dung kiến nghị từ Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường

Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đã có văn bản gửi đến các cấp có thẩm quyền. Nội dung đề xuất thay thế giấy phép xây dựng bằng thủ tục đăng ký. Theo đánh giá, đây là đề xuất hợp với thực tiễn. Đồng thời, nhận được sự đồng tình từ người dân và giới chuyên gia.

Không làm mất vai trò quản lý nhà nước

Việc bỏ giấy phép xây dựng không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Nhà nước vẫn kiểm soát hoạt động xây dựng theo quy định. Đặc biệt, việc quản lý không gian kiến trúc đô thị vẫn được đảm bảo. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với TP.HCM.

---

Cơ sở pháp lý và thực tiễn của đề xuất

Đề xuất thay đổi không phải là mới hoàn toàn. Một số quy định trước đây đã từng đề cập đến nội dung này.

Quy định trong Luật Xây dựng 2003

Theo Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, việc bỏ giấy phép xây dựng đã từng áp dụng. Cụ thể là đối với khu vực có quy hoạch chi tiết 1/500. Quy định này được nêu trong Luật Xây dựng 2003/QH11. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho đề xuất hiện nay.

Thực tế triển khai còn chưa thống nhất

Dù đã có quy định, việc áp dụng trên thực tế chưa đồng bộ. Nhiều khu vực vẫn thực hiện theo cách khác nhau. Điều này dẫn đến sự thiếu thống nhất trong quản lý xây dựng. Vì vậy, cần có cơ chế triển khai rõ ràng hơn.

---

Kiến nghị áp dụng tại TP.HCM từ ngày 1/7/2025

Để triển khai cụ thể, Viện đã đề xuất áp dụng trên địa bàn TP.HCM. Thời điểm thực hiện dự kiến từ ngày 1/7/2025.

Thống nhất thực hiện giữa các cơ quan

Viện kiến nghị Thành ủy và UBND TP.HCM chỉ đạo các sở, ngành liên quan. Mục tiêu là thống nhất áp dụng thủ tục đăng ký xây dựng. Việc phối hợp liên ngành giúp đảm bảo triển khai đồng bộ. Đồng thời, hạn chế sự khác biệt trong thực hiện.

Căn cứ theo Quyết định 56 về quản lý kiến trúc

Việc đăng ký xây dựng sẽ dựa trên quy định hiện hành. Cụ thể là Phụ lục 18 ban hành kèm Quyết định 56/QĐ-UBND ngày 28/12/2021. Các nội dung quy định gồm kiến trúc, diện tích và kích thước lô đất. Ngoài ra còn có mật độ xây dựng, tầng cao và khoảng lùi công trình.

---

Trình tự thực hiện thủ tục đăng ký xây dựng

So với cơ chế xin phép, thủ tục đăng ký được thiết kế đơn giản hơn. Tuy nhiên, vẫn đảm bảo đầy đủ thông tin cần thiết.

Mẫu đăng ký do địa phương ban hành

Ủy ban nhân dân phường, xã sẽ ban hành mẫu đăng ký thống nhất. Mẫu này áp dụng chung trong quá trình thực hiện. Việc sử dụng mẫu chung giúp người dân dễ thực hiện. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng thuận tiện kiểm tra.

Phục vụ giám sát và hoàn công công trình

Thông tin đăng ký là cơ sở để giám sát quá trình xây dựng. Điều này giúp đảm bảo công trình thực hiện đúng quy định. Ngoài ra, dữ liệu đăng ký còn phục vụ thủ tục hoàn công. Nhờ đó, quy trình quản lý vẫn được duy trì.

---

Kiến nghị điều chỉnh chiều cao công trình xây dựng

Bên cạnh thủ tục đăng ký, Viện cũng đề xuất điều chỉnh một số tiêu chí xây dựng. Nội dung này nhằm phù hợp với thực tế đô thị hóa.

Đề xuất tăng chiều cao công trình

Cụ thể, kiến nghị tăng thêm ít nhất 1 tầng đối với công trình đủ điều kiện. Điều kiện gồm chiều rộng trên 5,5m và chiều dài tối thiểu 12m. Việc điều chỉnh nhằm tăng hiệu quả sử dụng đất. Đồng thời, phù hợp với sự phát triển hạ tầng giao thông trong thời gian qua.

Không gây áp lực lên hạ tầng đô thị

Theo đề xuất, việc tăng tầng không làm gia tăng áp lực giao thông. Điều này đã được cân nhắc trong bối cảnh đô thị hiện nay. Do đó, đề xuất được xem là phù hợp với thực tiễn phát triển. Đồng thời, góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất.

---

Xử lý vi phạm trong quá trình xây dựng

Việc chuyển sang đăng ký xây dựng vẫn đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.

Trường hợp xây dựng sai nội dung đăng ký

Nếu người dân xây dựng không đúng nội dung đã đăng ký, sẽ bị xử lý. Việc xử lý áp dụng theo pháp luật về vi phạm xây dựng. Quy định này nhằm đảm bảo tính tuân thủ. Đồng thời, ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Đề xuất áp dụng thủ tục đăng ký xây dựng thay cho giấy phép xây dựng là bước cải cách đáng chú ý. Giải pháp này giúp giảm thủ tục nhưng vẫn đảm bảo quản lý. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh tiêu chí xây dựng như tăng tầng cũng phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả cần có sự thống nhất và đồng bộ. Trong trường hợp phát sinh vướng mắc khi thực hiện thủ tục xây dựng, việc tham khảo ý kiến pháp lý sẽ giúp đảm bảo đúng quy định và hạn chế rủi ro.