ảnh minh họa AI_Tranh chấp xác định cha, mẹ cho con có được miễn án phí không?

Tranh chấp xác định cha, mẹ cho con có được miễn án phí không?

Việc xác định nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí và án phí trong các vụ án tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con là vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt khi vụ án liên quan đến con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự.

Nội dung này đã được Viện kiểm sát nhân dân tối cao giải đáp tại Công văn số 1476/VKSTC-V9 ngày 23/3/2026 về việc giải đáp vướng mắc trong kiểm sát việc giải quyết vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình.

---

Vướng mắc được đặt ra

Điểm b khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định trường hợp:

“Người yêu cầu cấp dưỡng, xin xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự thì được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí.”

Trong khi đó, khoản 1 Điều 11 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC hướng dẫn:

“Đương sự phải chịu án phí trong vụ án tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con theo quy định tại Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, trừ trường hợp tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự.”

Từ các quy định trên, phát sinh vướng mắc:

Đối với tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự thì chủ thể được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí chỉ là người yêu cầu hay tất cả các đương sự?

---

Quan điểm giải đáp của VKSND tối cao

Theo khoản 1 Điều 11 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, đối với tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự, đương sự không phải chịu án phí.

Do đó, đương sự cũng không phải nộp tiền tạm ứng án phí.

---

Cơ sở của việc miễn án phí

Theo Công văn số 1476/VKSTC-V9, việc xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự nhằm:

• Xác định người đại diện hợp pháp cho những người này;
• Củng cố quan hệ gia đình;
• Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em và người dễ bị tổn thương.

Vì vậy, việc áp dụng quy định tại Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP theo hướng miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí đối với các đương sự là có lợi cho đương sự, đồng thời phù hợp với nguyên tắc bảo vệ trẻ em và người yếu thế trong xã hội.

---

Kết luận

Theo hướng dẫn của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, đối với tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự, các đương sự không phải chịu án phí và cũng không phải nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định tại Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP.

👉 Tham khảo thêm bài viết: Luật sư giỏi giải quyết tranh chấp khi ly hôn